Яагаад дууны чанар маш чухал вэ
Сайн уу, стример найзуудаа! Та бүхэнд энэ удаад стримийн хамгийн чухал хэсгүүдийн нэг болох дууны чанарын тухай ярилцахаар бэлдлээ. Стримийн дууны чанар гэдэг бол таны үзэгчидтэй холбогдох гүүр юм. Таны контент хэчнээн сонирхолтой байсан ч, дуу чинь муу бол үзэгчид тогтохгүй байх магадлалтай. Яагаад гэвэл хүмүүс муу дүрсний чанарыг тэвчих нь харьцангуй амархан байдаг ч, муу дууны чанарыг тэвчих нь маш хэцүү байдаг.
Үүнийг бид нэг жишээгээр тайлбарлая. Та найзынхаа төрсөн өдрийн үдэшлэгт очлоо гэж бодъё. Тэр найз чинь маш сонирхолтой түүх ярьж байна. Гэхдээ түүний хоолой нь маш бүдэг, эсвэл эргэн тойронд нь маш их шуугиантай байна. Та түүнийг сонсох гэж хичээх боловч, удалгүй ярианаас нь хөндийрч, өөр зүйл хийх болно. Стрим дээр ч яг адилхан. Хэрэв таны дуу хоолой тод, цэвэрхэн биш бол үзэгчид таныг сонсох гэж хичээхээ болино. Монгол шиг үзэгч бүр чухал зах зээлд, тэднийг тогтоон барих нь маш үнэ цэнэтэй юм.
Хэрэв та одоохондоо 0-10 үзэгчтэй стример бол энэ нь танд бүр ч илүү хамаатай. Анхны сэтгэгдэл бол маш чухал. Үзэгчид таныг анх үзэхдээ таны дууны чанарт хамгийн түрүүнд анхаардаг. Сайн дууны чанар нь таныг илүү мэргэжлийн, найдвартай харагдуулж, үзэгчдийг тантай удаан хугацаанд үлдэхэд нөлөөлнө. Тиймээс өнөөдрөөс эхлэн стримийн дууны чанар дээрээ анхаарч, үзэгчдэдээ таатай орчинг бүрдүүлээрэй.
Микрофон сонгох нь: Хямд төсвөөс эхлээд мэргэжлийн түвшин хүртэл
Дууны чанарыг сайжруулахын тулд хамгийн эхэнд хийх зүйл бол зөв микрофон сонгох явдал. Эхэндээ өндөр үнэтэй микрофон худалдаж авах шаардлагагүй. Таны төсөв, хэрэгцээнд тохирсон олон төрлийн сонголтууд бий.
- Чихэвчний микрофон (Headset Mic): Ихэнх стримерүүд эхэндээ чихэвчний микрофоноор эхэлдэг. Энэ нь хамгийн хямд бөгөөд хэрэглэхэд хялбар сонголт юм. Хэрэв та сайн чанарын тоглоомын чихэвчтэй бол түүний микрофон нь эхлэхэд хангалттай байж болно. Гэхдээ ихэнх чихэвчний микрофон нь орчны дуу чимээг ихээр авдаг сул талтай.
- USB микрофон: Энэ төрлийн микрофон нь чихэвчний микрофоноос хамаагүй илүү дууны чанар өгдөг. Компьютертээ шууд залгаад л ашиглах боломжтой тул тохируулахад хялбар. Razer Seiren Mini, HyperX QuadCast S, Blue Yeti зэрэг нь стримерүүдийн дунд түгээмэл хэрэглэгддэг USB микрофонууд юм. Төсөв багатай бол эдгээр нь маш сайн сонголт байх болно.
- XLR микрофон: Хэрэв та дууны чанарт илүү их анхаарч, цаашид стримээ мэргэжлийн түвшинд аваачихыг хүсвэл XLR микрофоныг сонгож болно. XLR микрофоныг ашиглахын тулд аудио интерфэйс (жишээ нь, Focusrite Scarlett 2i2) хэрэгтэй болдог. Энэ нь нэмэлт зардал боловч, дууны чанар нь USB микрофоноос хамаагүй өндөр байдаг. Shure SM7B, Rode Procaster зэрэг нь мэргэжлийн стримерүүдийн дунд алдартай XLR микрофонууд юм.
Микрофон сонгохдоо зөвхөн брэндийг харахаас гадна, өөрийнхөө орчин, төсөвтөө тохируулан сонгох нь чухал. Эхэндээ хямд төсвийн USB микрофоноор эхлээд, стримээ хөгжүүлэхийн хэрээр илүү сайн микрофонд хөрөнгө оруулах нь ухаалаг алхам юм.
Микрофоны байрлал, орчны дуу чимээг багасгах
Хэчнээн сайн микрофонтой байсан ч, түүнийг зөв байрлуулахгүй бол дууны чанар муудах талтай. Мөн орчны дуу чимээг багасгах нь таны стримийн дууны чанарыг сайжруулахад чухал үүрэг гүйцэтгэдэг.
Микрофоны байрлал
- Аманд ойрхон байрлуулах: Микрофоныг амандаа ойрхон байрлуулах нь хамгийн чухал. Ихэнх микрофоныг амнаас 10-15 см зайд байрлуулах нь тохиромжтой. Энэ нь таны дууг тод, цэвэрхэн авахад тусална.
- Нэг чиглэлийн микрофон (Cardioid): Ихэнх стримийн микрофон нь нэг чиглэлийн (Cardioid) байдаг. Энэ нь микрофоны урд талын дууг илүү сайн авч, хойд болон хажуу талын дууг багасгадаг гэсэн үг. Тиймээс микрофоныг амныхаа урд талд, өөрийгөө чиглүүлэн байрлуулах хэрэгтэй.
- Микрофоны тавиур (Mic Arm): Микрофоныг ширээн дээр тавих нь ширээний чичиргээ, дууг авах магадлалтай байдаг. Микрофоны тавиур ашиглах нь үүнийг багасгаж, микрофоныг хүссэн байрлалдаа тогтвортой байлгахад тусална.
Орчны дуу чимээг багасгах
- Дуу шингээгч материал: Таны өрөөнд хана, тавилга, хивс зэрэг дуу шингээгч зүйлс байх тусмаа цуурай багасч, дууны чанар сайжирна. Хэрэв та тусгайлан дуу шингээгч хавтан авч чадахгүй бол хөнжил, дэр, зузаан хөшиг зэргийг ашиглаж болно.
- Сэнс, агааржуулагч: Сэнс, агааржуулагч зэрэг дуу чимээ гаргадаг төхөөрөмжүүдийг стрим хийх үед унтраах эсвэл микрофоноос хол байлгахыг хичээгээрэй.
- Хаалга, цонх: Стрим хийх үед хаалга, цонхоо хааж, гаднаас ирэх дуу чимээг багасгах нь чухал.
- Тоглоомын дууг чихэвчээр сонсох: Стримерүүд тоглоомын дууг чанга яригчаар сонсох нь микрофонд тусч, үзэгчдэд давхар сонсогдох эрсдэлтэй байдаг. Тиймээс тоглоомын дууг үргэлж чихэвчээр сонсох нь зүйтэй.
Эдгээр энгийн алхмууд нь таны стримийн дууны чанарыг мэдэгдэхүйц сайжруулж чадна. Заримдаа жижиг өөрчлөлтүүд хамгийн том үр дүнг авчирдаг шүү.
OBS-ийн аудио тохиргоо: Шүүлтүүрүүдийг ашиглах
Микрофоноо зөв байрлуулж, орчноо тохируулсны дараа OBS Studio доторх аудио тохиргоонууд болон шүүлтүүрүүдийг ашиглан дууны чанараа улам сайжруулах боломжтой. OBS нь стримерүүдэд маш олон хэрэгсэл санал болгодог бөгөөд тэдгээрийг зөв ашиглах нь чухал юм.
OBS дотор микрофоныхоо аудио эх үүсвэр дээр хулганы баруун товчийг дараад, “Шүүлтүүрүүд” (Filters) гэсэн сонголтыг сонгоно. Эндээс та дараах шүүлтүүрүүдийг нэмж болно:
1. Шуугиан дарах (Noise Suppression)
Энэ шүүлтүүр нь таны микрофонд орж буй суурь шуугиан (компьютерийн сэнсний дуу, эсвэл өрөөний чимээгүй үеийн бага зэргийн шуугиан) -ыг багасгахад тусална. Хоёр төрлийн арга байдаг:
- RNNoise (Good Quality, More CPU Usage): Илүү сайн чанартай, гэхдээ CPU-ийн нөөцийг илүү их ашигладаг. Хэрэв таны компьютер хүчин чадалтай бол үүнийг сонгох нь зүйтэй.
- Speex (Lower Quality, Less CPU Usage): Чанар нь арай муу, гэхдээ CPU-ийн нөөцийг бага ашигладаг. Хэрэв таны компьютер арай хуучин бол энэ сонголтыг хийж болно.
Эхлээд RNNoise-ийг сонгоод үзээрэй. Энэ нь ихэнх тохиолдолд хангалттай байдаг.
2. Шуугианы хаалга (Noise Gate)
Noise Gate нь таны дууны тодорхой хэмжээнээс доошхи бүх дууг хаадаг. Энэ нь таны яриагүй үед микрофонд орж буй бүх суурь шуугиан (гар дарах чимээ, амьсгалах чимээ, эсвэл өрөөний бусад жижиг дуу чимээ) -ыг бүрэн хаахад тусалдаг.
- Хаах босго (Close Threshold): Энэ нь Noise Gate хэзээ дууг хаах вэ гэдгийг тодорхойлдог. Та яриагүй үедээ микрофон руугаа ямар нэгэн дуу чимээ гаргаж үзээд, энэ босгыг яг тэр дуунаас арай дээш тохируулах хэрэгтэй.
- Нээх босго (Open Threshold): Энэ нь Noise Gate хэзээ дууг нээх вэ гэдгийг тодорхойлдог. Таны ярианы дууны түвшнээс арай доогуур тохируулна. Ихэвчлэн Close Threshold-оос 5-10 dB-ээр өндөр байдаг.
Эдгээр тохиргоог хийхдээ өөрийгөө сонсож (Monitor), туршилт хийх нь чухал. Хэт өндөр тохируулбал таны ярианы эхлэл, төгсгөл тасрах магадлалтай.
3. Компрессор (Compressor)
Компрессор нь таны дууны хамгийн чанга болон хамгийн сул хэсгүүдийн хоорондох ялгааг багасгаж, дууны түвшинг тогтвортой байлгахад тусалдаг. Энэ нь таны дууг илүү жигд, мэргэжлийн сонсогдуулах болно.
- Харьцаа (Ratio): Ихэвчлэн 2:1 эсвэл 3:1 харьцааг ашигладаг. Энэ нь дууны түвшин босго хэмжээнээс хэр их давснаас хамаарч, хэр ихээр дарах вэ гэдгийг тодорхойлно.
- Босго (Threshold): Компрессор хэзээ ажиллаж эхлэхийг тодорхойлно. Таны ярианы дундаж түвшнээс арай доогуур тохируулах нь зүйтэй.
- Гаралтын нэмэгдэл (Output Gain): Компрессор дууны түвшинг багасгадаг тул, гаралтын нэмэгдлээр дууны түвшинг буцааж нэмэх шаардлагатай болдог.
Компрессорыг зөв тохируулах нь бага зэрэг туршлага шаарддаг ч, таны дууг мэдэгдэхүйц сайжруулна.
4. Өсгөгч (Gain)
Хэрэв таны микрофоны дууны түвшин хэтэрхий сул байвал Gain шүүлтүүрийг ашиглан нэмэгдүүлж болно. Гэхдээ Gain-ийг хэт их нэмэгдүүлэх нь суурь шуугианыг ч мөн нэмэгдүүлдэг тул болгоомжтой хандах хэрэгтэй. Эхлээд микрофоныхоо физик тохиргооноос дууны түвшинг нэмэгдүүлэхийг хичээгээрэй.
Эдгээр шүүлтүүрүүдийг нэг нэгээр нь нэмж, тохируулахдаа өөрийгөө сонсож, яаж өөрчлөгдөж байгааг нь ажиглах нь хамгийн чухал. Яарах хэрэггүй, туршилт хийж, өөртөө тохирсон тохиргоог олоорой.
Үзэгчдийн санал хүсэлт, өөрийгөө сонсох нь
Стримийн дууны чанарыг сайжруулах ажил бол нэг удаагийн зүйл биш, харин байнга хийх ёстой үйл явц юм. Та дээрх бүх зөвлөгөөг дагаад тохиргоогоо хийсэн ч, үр дүнг нь баталгаажуулах хэрэгтэй.
Өөрийгөө сонсох
Та стримээ эхлүүлэхийн өмнө эсвэл стрим хийж байхдаа өөрийнхөө дууг заавал сонсох хэрэгтэй. OBS дээр аудио эх үүсвэрийн тохиргоонд “Monitor and Output” гэсэн сонголтыг идэвхжүүлж, чихэвчээрээ өөрийгөө сонсох боломжтой. Энэ нь таны дууны түвшин хэт чанга эсвэл сул байна уу, ямар нэгэн хачирхалтай дуу чимээ орж байна уу гэдгийг мэдэхэд тусална.
Мөн өөрийн стримийн бичлэгийг дараа нь үзэж, дууны чанар ямар байгааг үнэлэх нь чухал. Заримдаа бид өөрсдөө анзаардаггүй зүйлийг бичлэгээс олж харах тохиолдол бий.
Үзэгчдийн санал хүсэлт авах
Таны үзэгчид бол таны дууны чанарын талаар хамгийн үнэн зөв мэдээлэл өгөх хүмүүс юм. Стрим хийж байхдаа үзэгчдээсээ дууны чанарын талаар асуухаас бүү ай. “Дууны чанар ямар байна вэ?”, “Намайг тод сонсож байна уу?” гэх мэт асуултуудыг асуугаарай. Тэдний санал хүсэлтийг сонсож, шаардлагатай бол тохиргоондоо өөрчлөлт оруулах нь маш чухал.
Хэрэв үзэгчид тань дууны чанар муу байна гэж хэлвэл, “Би яаж сайжруулах вэ?” гэж асуугаарай. Тэд танд үнэ цэнэтэй зөвлөгөө өгч чадна. Мөн таныг сайжруулахыг хичээж байгааг хараад тэд таныг илүү дэмжих болно.
Эхлээд 0-3 үзэгчтэй стрим хийх нь хэвийн зүйл. Тэвчээртэй байж, бага багаар сайжруулалт хийх нь чухал. Анхны donation, анхны байнгын үзэгч, анхны raid зэрэг жижиг ялалтууд бол таны хичээл зүтгэлийн үр дүн юм. Эдгээр нь таныг урагшлах эрч хүч өгөх жинхэнэ амжилтууд шүү. Дууны чанараа сайжруулснаар таны стрим илүү олон үзэгчдэд хүрч, таны контентийг илүү таатай болгоно гэдэгт итгэлтэй байна. Амжилт хүсье, найз минь!
